Giden İrsaliye
Giden İrsaliye Senaryoları
TEMELIRSALIYE ve IDISIRSALIYE profilleri ile SEVK ve MATBUDAN belge tipleri için zorunlu alan kararları.
Profil ve Belge Tipi Kararı
Profil, sevkin nasıl doğduğunu; belge tipi ise gönderilen UBL'nin işlevini belirtir. Bu iki alan aşağıdaki eşleşmeyle gönderilmelidir.
| İş olayı | ProfileId | DespatchAdviceTypeCode | Ek veri |
|---|---|---|---|
| Elektronik ortamda başlayan standart sevk | TEMELIRSALIYE | SEVK | Sevk zamanı, gönderi ve kalemler |
| Matbu belgenin elektronik sisteme aktarılması | TEMELIRSALIYE | MATBUDAN | En az bir dayanak AdditionalDocumentReference |
| İDİS kapsamındaki sevk | IDISIRSALIYE | SEVK | IdisSevkiyatNo ve her kalemde ETIKETNO |
Her Giden Belgede Hazırlanacak Bilgiler
| Küme | Alanlar | Kontrol |
|---|---|---|
| Kimlik | DespatchAdviceExternalId, ProfileId, IssueDate, DespatchAdviceTypeCode | Dış referans ERP'de tekil kalır. |
| Taraflar | DespatchSupplierParty, DeliveryCustomerParty, ReceiverIdentifier | VKN/TCKN ile alıcı etiketi aynı mükellefi göstermelidir. |
| Gönderi | Shipment.Id, Delivery.Despatch.ActualDespatchDate, ActualDespatchTime | Fiili sevk zamanı belge düzenleme zamanından ayrı tutulur. |
| Taşıma | Delivery.CarrierParty veya ShipmentStage[].DriverPerson[] | En az bir dal doldurulur; sürücü dalında ad, soyad ve TCKN zorunludur. |
| Kalem | LineCountNumeric, DespatchLine[].Id, DeliveredQuantity, Item | Satır sayısı, birim kodu ve miktar tutarlı olmalıdır. |
Taşıma Bilgisi Kararı
| Sevk biçimi | Kullanılacak alan | Uygulama kuralı |
|---|---|---|
| Taşıyıcı firma ile sevk | Shipment.Delivery.CarrierParty | Taşıyıcı kimliği ve adı gönderilir. Sürücü listesi gerekmiyorsa boş bırakılabilir. |
| Araç/sürücü ile sevk | Shipment.ShipmentStage[].DriverPerson[] | Ad, soyad ve NationalityId gönderilir. Araç bilgisi aynı taşıma aşamasında tutulur. |
Matbudan Aktarım
Matbu belge aktarımında ProfileId değeri TEMELIRSALIYE, DespatchAdviceTypeCode değeri MATBUDAN olmalıdır. AdditionalDocumentReference listesinde matbu dayanağın numarası ve tarihi bulunmalıdır; boş bir referans kaydı yeterli değildir.
MATBUDAN olarak göndermek veya dayanak belge tarihini varsayılan tarihle doldurmak iş olayını yanlış temsil eder.IDISIRSALIYE Senaryosu
İDİS numarası entegratör tarafından IdisSevkiyatNo kök alanında gönderilir; bu akış numarayı dış İDİS sisteminden otomatik sorgulamaz. Platform, supplier request’te yoksa firma bilgilerinden oluşturur; verilen supplier korunur. Her iki durumda kök numara supplier kimliklerine SEVKIYATNO olarak yazılır. Hazır UBL kullanırken İDİS UBL gönderim koşullarını ve hedef ortamın desteğini teyit edin; destek teyit edilmediyse JSON veya ByXml kullanın.
| JSON alanı | Kural | UBL sonucu |
|---|---|---|
IdisSevkiyatNo | SE- veya ES- ön eki + tam 7 rakam | DespatchSupplierParty/Party/PartyIdentification/ID[@schemeID='SEVKIYATNO'] |
DespatchLine[].Item.AdditionalItemIdentification[] | SchemeId=ETIKETNO; değer 2 harf + 7 rakam | Her irsaliye kaleminde AdditionalItemIdentification/ID |
Araç ve Dorse Kimliği
| Nesne | İzin verilen şema | Kural |
|---|---|---|
Araç: RoadTransport.LicensePlateId | PLAKA, YABANCIPLAKA | Şoför varsa en az bir araç plakası zorunludur. Yerli plaka 01–81 il koduyla; yabancı plaka büyük harf, rakam, _ veya - ile doğrulanır. |
Dorse: TransportEquipment[].Id | DORSE, DORSEPLAKA, YABANCIDORSE, YABANCIDORSEPLAKA | Dorse isteğe bağlıdır; gönderilirse kendi nesnesinde geçerli şema ve değer taşımalıdır. Araç alanına dorse şeması yazılmaz. |
JSON alanlarının UBL karşılıkları için Giden İrsaliye JSON → UBL Mapping, örnek kullanım için IDISIRSALIYE request örneği sayfasına bakın.
Özel Sevkiyat Senaryoları
Profil seçimi tek başına sevkin bütün iş kurallarını açıklamaz. Aşağıdaki durumlarda GİB uygulama kılavuzundaki ek belge düzeni, standart request alanları üzerinden ayrıca kurulmalıdır.
| İş olayı | Belgede nasıl gösterilir? | Entegrasyon kararı |
|---|---|---|
| HKS kapsamındaki ürün | DespatchLine[].Item.AdditionalItemIdentification[] içinde SchemeId=KUNYENO ve 19 karakterli değer kullanılır. | Künye numarasını her ilgili kalemde taşıyın; genel ürün kodunun yerine kullanmayın. |
| İhracat sevki | Türkiye'de mukim olmayan alıcı için GİB kılavuzundaki 2222222222 kimliği ve sanal alıcı yönlendirmesi uygulanır. | Alıcı Türkiye'de kayıtlıysa gerçek mükellef ve etiketi; değilse resmi ihracat kuralını kullanın. |
| Konsinye gönderim | Belgenin not/açıklama alanında sevkin konsinye teslim amacı taşıdığı açıkça belirtilir. | Sevki satış faturasıyla eşitlemeyin; mülkiyet ve faturalama olayı teslim/satış gerçekleştiğinde ayrıca değerlendirilir. |
| Birden çok taşıma aşaması | Shipment altında her güzergâh için ayrı Delivery ve ilgili taşıma bilgileri kullanılır. | Karayolu, demiryolu veya denizyolu aşamalarını tek taşıyıcı kaydında birleştirmeyin. |
| Müşteri veya miktar başlangıçta bilinmiyor | GİB'in “muhtelif müşteriler” ve teslim anı belge düzenine ilişkin özel yöntemi uygulanır. | Temsili müşteri uydurmayın; sektör ve sevk koşulunuzun resmi kılavuz kapsamına girdiğini teyit edin. |
| Fiyat bilgisi | Fiyat bilgisi e-İrsaliye için zorunlu değildir; iş ihtiyacına göre eklenebilir. | Sevk miktarı ve mal tanımını fiyat alanı bulunmasa da eksiksiz gönderin. |
Fiili Sevkten Önce Tamamlama
Sürücü, araç veya fiili sevk zamanı belge hazırlanırken kesin değilse kayıt taslak olarak hazırlanabilir; ancak eksik bilgiler tamamlanıp belge onaylanmadan ve GİB sistemine gönderilmeden sevkiyat başlatılamaz. Onaylanmamış taslak veya taslak çıktısı geçerli sevk belgesi değildir.
| Aşama | Yapılacak işlem | Geçiş ölçütü |
|---|---|---|
| Hazırlık | Bilinen taraf, mal ve sevk bilgilerini oluşturun; eksik taşıma bilgisini iş kaydında açık tutun. | Belge henüz fiili sevk için kullanılmaz. |
| Ön kontrol | Eksik taşıma ve fiili sevk alanlarını tamamlayıp önizleme ile doğrulayın. | Model, şema ve şematron hatası kalmaz. |
| Onay ve gönderim | Belgeyi oluşturun, imza ve gönderim durumunu izleyin. | Sevkiyat sırasında onaylanmış e-İrsaliye erişilebilir durumdadır. |
Önerilen Çağrı Sırası
- Hazırla: Profil, taraf, gönderi ve kalemleri oluşturun.
- Önizle: Kaydetmeden önce
OutgoingDespatchAdvicePreviewile model/şematron sonucunu kontrol edin. - Oluştur: JSON için
AddOutgoingDespatchAdvice, hazır UBL içinAddOutgoingDespatchAdviceByUblkullanın. - Gönder ve izle: İşletme akışınız ayrı gönderim gerektiriyorsa gönderim endpointini çağırın; ardından ETTN ile durum izleyin.