Başlangıç
e-İrsaliye Nedir?
e-İrsaliye'nin kapsamı, belge türleri, teknik kimliği ve birbirinden ayrılan giden/gelen belge yaşam döngülerine giriş.
Kapsam
e-İrsaliye, malın fiili sevkini elektronik ortamda belgeleyen UBL-TR belgesidir. Bu rehber iki ayrı yönü birlikte ele alır: işletmenin düzenleyip gönderdiği giden e-İrsaliye ve işletmeye ulaştıktan sonra ERP'ye aktarılan, gerekirse irsaliye yanıtı verilen gelen e-İrsaliye.
DespatchAdvice, alıcının kabul, kısmi kabul veya red kararını taşıyan yanıt ReceiptAdvice yapısındadır. İrsaliye yanıtı yeni bir sevk belgesi değildir.Belge Ailesi
| Belge | UBL kökü | İşlev | Teknik kimlik |
|---|---|---|---|
| e-İrsaliye | DespatchAdvice | Gönderici, alıcı, sevk zamanı, taşıma ve mal kalemlerini bildirir. | UUID / ETTN |
| İrsaliye yanıtı | ReceiptAdvice | Alıcının teslim aldığı, eksik veya reddettiği miktarları asıl irsaliyeye bağlar. | Kendi UUID değeri ve DespatchDocumentReference/ID |
Desteklenen Profiller
| ProfileId | DespatchAdviceTypeCode | Kullanım |
|---|---|---|
TEMELIRSALIYE | SEVK | Standart elektronik sevk irsaliyesi. |
MATBUDAN | MATBUDAN | Matbu düzenlenmiş irsaliyenin elektronik sisteme aktarılması; dayanak belge referansı zorunludur. |
IDISIRSALIYE | SEVK | İDİS kapsamındaki sevkiyat; sevkiyat numarası ve kalem etiket numarası taşır. |
Belge Yaşam Döngüsü
Giden e-İrsaliye ile gelen e-İrsaliye aynı durum makinesini paylaşmaz. Giden yönde belge hazırlanır, imzalanır, GİB ve alıcıya iletilir; ardından varsa kabul, kısmi kabul veya red sonucu izlenir. Gelen yönde belge ETTN ile tekilleştirilip ERP'ye alınır; teslim sonucu gerekiyorsa yedi günlük pencere içinde ayrı bir irsaliye yanıtı oluşturulur.
| Yön | Başlangıç | Temel kararlar | Kanonik akış |
|---|---|---|---|
| Giden e-İrsaliye | Önizleme ve oluşturma request'i | Profil, fiili sevk, imza, gönderim, alıcı sonucu | Giden İrsaliye Akışı |
| Gelen e-İrsaliye | GİB'den alınan belgenin listede görünmesi | ERP aktarımı, kabul/kısmi kabul/red, yedi günlük süre | Gelen İrsaliye Akışı |
Uçtan Uca Entegrasyon Yol Haritası
Üretim entegrasyonu yalnız belge oluşturma çağrısından oluşmaz. Mükellef ve etiket kontrolü, önizleme, tekil kimlikler, asenkron durum, gelen belge ve ERP mutabakatı birlikte tasarlanmalıdır.
Token sonucunu güvenli biçimde saklayın ve API isteklerinde VbtAuthorization ile gönderin.
Gönderici/alıcı VKN veya TCKN'si ile alıcı posta kutusu etiketini aynı mükellefle eşleştirin.
JSON veya hazır UBL gövdesini uygun önizleme endpointiyle doğrulayın; hata listesini kapatın.
Dönen ETTN, belge numarası ve dış referansı kaydedin; imza ve GİB gönderim durumunu izleyin.
Yeni irsaliyeleri ETTN ile tekilleştirip ERP'ye alın; işleme işaretini yerel kayıt tamamlanınca güncelleyin.
Eksik teslim veya red varsa süre içinde yanıt verin; belge ve yanıt durumlarını terminal sonuca kadar eşleştirin.
| Karar | Kullanılacak işlem | Sonraki kontrol |
|---|---|---|
| JSON modelinden giden irsaliye oluşturulacak | AddOutgoingDespatchAdvice | ETTN ile giden belge durumunu sorgulayın. |
| Hazır UBL gönderilecek | OutgoingDespatchAdviceUblPreview ve AddOutgoingDespatchAdviceByUbl | Parse, şema/şematron ve durum sonucunu kontrol edin. |
| Yeni gelen irsaliyeler ERP'ye alınacak | GetIncomingDespatchAdviceList | Kalıcı ERP kaydından sonra işleme durumunu güncelleyin. |
| Teslim sonucu bildirilecek | AddOutgoingReceiptAdvice | Yanıt durumunu ve yedi günlük pencereyi izleyin. |
Hangi Yönden İlerlemelisiniz?
| Yön | Kapsam | Başlangıç |
|---|---|---|
| Giden İrsaliye | JSON veya hazır UBL ile belge oluşturma, önizleme, GİB'e gönderme, durum takibi ve alıcı yanıtının izlenmesi. | Giden senaryoları inceleyin |
| Gelen İrsaliye | Yeni belgeleri listeleme, içeriği ERP'ye aktarma, işlem durumunu işaretleme ve irsaliye yanıtı üretme. | Gelen senaryoları inceleyin |
Entegrasyon Öncesi Kritik Ayrımlar
| Konu | Doğru yaklaşım |
|---|---|
| Oluşturma sonucu | Belgenin kaydedildiğini gösterir; GİB ve alıcı tesliminin tamamlandığını göstermez. ETTN saklanıp durum ayrıca izlenir. |
| Fiili sevk zamanı | Shipment.Delivery.Despatch.ActualDespatchDate ve ActualDespatchTime iş olayındaki gerçek sevk zamanıyla doldurulur. |
| Taşıyıcı veya sürücü | Gönderi en az bir taşıyıcı taraf ya da sürücü bilgisi içermelidir; seçilen dalın zorunlu kimlik alanları tamamlanır. |
| ERP işaretleme | IsErpProcessed yalnız başarılı ERP kaydından sonra güncellenir; belge durumuyla karıştırılmaz. |