e-Envanter Defteri

Başlangıç

GİB Teknik Gereksinimleri

GİB teknik paketi, envanter XML'i, berat, imza ve resmî kaynaklar.

Bu sayfa, GİB'in e-Envanter Defteri için tanımladığı açılış ve kapanış sonuçları ile VBT entegrasyonunda doğrulanan teknik dosyaları açıklar. Aylık yevmiye ve kebir işlemleri e-Defter kapsamında değerlendirilir.

GİB Dönem ve Onay Kuralı

Elektronik Defter Genel Tebliği'ndeki güncel tanıma göre envanter defterinin hesap döneminin ilk gününe ait beratı açılış onayı, son gününe ait beratı kapanış onayı yerine geçer. Defter ve berat dosyaları belirlenen sürelerde oluşturulur, NES veya mali mühürle zaman damgalı imzalanır/onaylanır ve GİB sistemine yüklenir.

KayıtPeriodStartPeriodEndOnay anlamı
Açılış envanteriAynı yılın 1 Ocak günüAynı yılın 1 Ocak günüİlk güne ait berat açılış onayı yerine geçer.
Kapanış envanteriAynı yılın 31 Aralık günüAynı yılın 31 Aralık günüSon güne ait berat kapanış onayı yerine geçer.

Teknik Paket

BileşenRolKontrol
envanter.xsdEnvanter defteri XML yapısıBaşlık, satır, hesap ve ölçü bilgileri şemaya uygun olmalı.
envanter_defter.schİş kuralı doğrulamasıAlan ilişkileri ve değer kuralları doğrulanmalı.
envanter_berat.schBerat iş kurallarıFirma, dönem ve dosya özeti envanterle eşleşmeli.
envanter.xsltGörüntülemeHTML/PDF çıktısı asıl XML ve imzanın yerine geçmez.

Belge ve Berat Zinciri

AşamaOluşan çıktıKontrolMuhafaza kanıtı
Envanter üretimiİmzalanacak envanter XML'iFirma, şube, tek günlük tarih, kayıt/satır, hesap, tutar ve ölçü alanlarıİmzalı envanter XML'i
Berat üretimiEnvanterin kimlik ve özetini taşıyan beratDefterle aynı firma, tarih, parça ve özet bilgileriİmzalı mükellef beratı
GİB sonucuGİB mali mührüyle onaylı envanter beratıPlatformun gerçek paket adı ve olumlu sonuç durumuİmzalı envanter ile aynı Uuid altında onaylı berat
Önemli ayrım: Açılış ve kapanış birbirinin güncellenmiş sürümü değildir. İki tarih ayrı envanter dosyaları, ayrı beratlar ve ayrı Uuid değerleriyle izlenir.

Doğrulama Katmanları

KatmanNe doğrulanır?Hata halinde
Kaynak envanterKayıt/satır sırası, hesaplar, tutarlar, para birimleri ve ölçülebilir kıymetlerKaynak kayıt düzeltilir; üretime/onaya geçilmez.
DönemAçılışta 1 Ocak, kapanışta 31 Aralık; başlangıç ve bitiş aynı günTarihler düzeltilir; ara dönem üretilmez.
XSDXML yapısı, alan türü, çokluğu ve zorunluluğuGüncel envanter.xsd ve mapping karşılaştırılır.
ŞematronAlan ilişkileri, berat eşleşmesi ve koşullu zorunluluklarMesajın işaret ettiği alan ilişkisi düzeltilir.
İmza/mali mühürYetkili sertifika ve belge bütünlüğüGeçerli yetki/sertifika sağlanır; imzasız belge gönderilmez.
GİB sonucuPaket durumu ve onaylı beratın erişilebilirliğiAynı paket adı ve Uuid üzerinden sonuç izlenir.

Ölçülebilir Kıymetler

Bir satır IsMeasurable=true olarak işaretlenmişse kıymet kimliği, açıklaması, miktarı ve GİB teknik paketinde kabul edilen ölçü birimi birlikte bulunmalıdır. Yalnız mali tutarın gönderilmesi ölçülebilir kıymet bilgisini tamamlamaz. Alan adları ve kabul edilen birim kodları Veri → UBL Mapping sayfasında listelenir.

İmza, Onay ve Muhafaza

  • Onaydan önce envanter ve berat önizlemesi kaynak sistemle karşılaştırılır.
  • İmza veya mali mühür, teknik dosyanın bütünlüğünü ve imzalayan tarafı doğrular.
  • GİB onaylı berat, açılış veya kapanış onayının teknik kanıtıdır.
  • İmzalı envanter XML'i ile GİB onaylı berat birlikte saklanır.
  • PDF ve HTML yalnız okunabilir görünüm sağlar; orijinal XML ve imza kanıtı korunur.

Canlıya Geçiş Kontrolü

  1. GİB'in güncel e-Defter/e-Envanter teknik paketini ve Tebliğ metnini kontrol edin.
  2. 1 Ocak açılış ve 31 Aralık kapanış senaryolarını birbirinden bağımsız tamamlayın.
  3. Geçersiz ara tarih, farklı PeriodStart/PeriodEnd ve eksik ölçü alanı hatalarını doğrulayın.
  4. Timeout sonrasında yeni kayıt oluşturmadan mevcut Uuid'nin bulunabildiğini kanıtlayın.
  5. İmzalı envanter ve GİB onaylı beratın kurum arşivine birlikte aktarılabildiğini doğrulayın.

Resmî Kaynaklar

Güncellik: Üretime geçmeden önce GİB paketinin güncel XSD, şematron, XSLT ve kılavuz sürümleri kontrol edilmelidir.