Referans
Sıkça Sorulan Sorular
Dönem, berat, durum, imza, GİB ve arşivleme hakkında sık sorulan sorular.
| Konu | Kaynak bölüm | Kapsam |
|---|---|---|
| Kapsam, dönem ve belge seti | e-Defter Nedir? ve GİB Teknik Gereksinimleri | Yevmiye, kebir, berat, aylık dönem, imza, GİB yüklemesi ve muhafaza zinciri. |
| Aylık operasyon ve durumlar | Kullanım Senaryoları ve e-Defter Akışı | Client aktarımı, üretim, onay, imza, GİB sonucu, hata ve ikincil kopya adımları. |
| Kimlik, endpoint ve JSON | API Temelleri, Entegrasyon API Referansı ve İşlem Örnekleri | Header'lar, çağrı sırası, tam request/response gövdeleri ve güvenli tekrar. |
| Listeleme, önizleme ve arşiv | Listeleme ve Çıktı API Referansı | Özet/satır listeleri ile HTML, PDF ve ZIP çıktılarının doğru kullanımı. |
| Alan kuralları ve hatalar | Veri → XBRL/UBL Mapping ve Teknik Referans | Muhasebe alanları, kod kümeleri, durumlar ve dış hata kodları. |
Kullanım ve Operasyon
e-Defter ile e-Envanter Defteri aynı belge midir?
Hayır. e-Defter rehberi aylık yevmiye ve kebir dosyalarını kapsar. e-Envanter Defteri standart takvim yılında açılış ve kapanış günlerine ait ayrı envanter ve berat dosyaları üretir.
PDF dosyası yasal defterin yerine geçer mi?
Hayır. PDF görüntüleme kolaylığı sağlar. İmzalı XML/XBRL defter dosyası ile GİB onaylı berat birlikte muhafaza edilmelidir.
Bir ayı atlayıp sonraki aya geçebilir miyim?
Standart iş akışı ayları sıralı ilerletir. Önceki dönemin tamamlanma ve hata durumu kontrol edilmeden sonraki dönem kapatılmamalıdır.
Özel hesap dönemi destekleniyor mu?
Bu rehberde yayımlanan entegrasyon kapsamı standart Ocak-Aralık takvim yılıdır. Özel hesap dönemi ve parçalı ay senaryoları desteklenen sözleşmeye dahil değildir.
Onaydan önce hangi çıktılar kontrol edilmelidir?
Yevmiye ve kebir önizlemeleri, dönem, firma/şube, parça sayısı, fiş-satır sıraları ve borç-alacak toplamları kaynak sistemle karşılaştırılmalıdır.
GİB'e gönderildi durumu yeterli midir?
Hayır. Gönderilen paketin durum sonucu olumlu olmalı, GİB onaylı berat erişilebilir olmalı ve ilgili imzalı XML/XBRL dosyasıyla eşleştirilmelidir. İkincil kopya yüklemesi ana GİB onay akışından ayrı izlenir ve kendi sonucu tamamlanmadan arşiv mutabakatı kapatılmaz.
e-Defter için hangi dosyalar birlikte saklanmalıdır?
İmzalı yevmiye ve kebir XBRL-GL dosyaları, bunlara ait imzalı mükellef beratları ve GİB onaylı beratlar aynı firma, şube, dönem ve Uuid ile ilişkilendirilmelidir. PDF/HTML yalnız görüntüleme kopyasıdır.
İkincil kopya durumu neyi ifade eder?
SentSecondCopy, imzalı e-Defter ve berat dosyalarının ikincil kopya saklama adımının da tamamlandığını gösteren terminal durumdur. SentToGib ana GİB onay akışının sonucudur; ikincil kopya bunun yerine geçmez ve ayrı izlenir.
Bir ay birden fazla parçadan oluşabilir mi?
Evet. Kaynak büyüklüğüne göre ay birden fazla parçaya ayrılabilir. Her parça aynı firma-şube-ay anahtarıyla aktarılır; parça sayısı, ilk/son fiş ve satır numaraları süreç raporunda eksiksiz doğrulanır.
Onay verdikten sonra muhasebe verisini değiştirebilir miyim?
Onay, kontrol edilmiş dosyaları imza aşamasına taşır. Kaynakta değişiklik gerekiyorsa mevcut kaydın durumu ve sonuçları yetkili süreçle değerlendirilmeden aynı dönem için yeni veri gönderilmemelidir.
Teknik Entegrasyon
HTTP 200 neden tek başına başarı değildir?
İşlem asenkron ilerleyebilir. Messages[], Data ve özetin CurrentStatus değeri birlikte izlenmelidir.
Timeout olursa CreateLedger tekrar çağrılmalı mı?
Önce aynı firma, şube ve dönem için güncel özet sorgulanmalıdır. Kayıt varsa dönen Uuid üzerinden izlenir; sonucu bilmeden yeni kayıt başlatılmaz.
BranchCode boş bırakılabilir mi?
Hayır. Şubesiz firma için sözleşme değeri 0000 gönderilir.
GetProcessReport ne zaman kontrol edilmelidir?
Tüm parçalar aktarıldıktan sonra ve CreateLedger öncesinde kontrol edilir. Teşhis mesajları boş, sayısal özet tutarlı ve IsReadyForLedgerCreation=true olmalıdır.
Onay endpointine hangi kayıt gönderilir?
GetEntity veya özet sorgusundan alınan güncel LedgerSummaryViewModel kullanılır. Eski bir kopya veya yalnız Uuid içeren eksik model gönderilmemelidir.
GİB paket adı üretilebilir mi?
Hayır. Platformun oluşturduğu ve gönderim cevabında ilişkilendirdiği gerçek dosya adı, GetBatchStatus ve ReceiveFile çağrılarında aynen kullanılmalıdır.
Hangi kimlikler loglanmalıdır?
Endpoint, zaman, süre, firma, şube, dönem, Uuid, paket adı ve hata kodu izlenebilir olmalıdır. Token, parola ve tam defter içeriği maskelenmelidir.
Canlıya geçişte hangi akışlar kanıtlanmalıdır?
Başarılı aylık üretim, hatalı veri teşhisi, timeout sonrası tekilleştirme, onay/imza, GİB sonucu, GİB onaylı berat indirme ve arşiv mutabakatı ayrı testlerle doğrulanmalıdır.
Kaynak CSV/XLS/XLSX/XML/XBRL doğrudan API'ye gönderilebilir mi?
Hayır. Kaynak dosya VBT Client tarafından ayrıştırılır ve analiz edilir. TransferParsedFile endpointi Client'ın ürettiği ad/Base64 parçasını kabul eder; kaynak muhasebe dosyasını veya elle hazırlanmış XBRL'yi doğrudan alma endpointi değildir.
ParsedFile.Value alanını kendim üretebilir miyim?
Hayır. Bu değer VBT Client'ın gerçek parça içeriğinin Base64 serileştirmesidir. Örnek JSON yalnız taşıma biçimini gösterir; Client çıktısı taklit edilmemelidir.
GetCurrentLedgerSumary ile GetEntity arasındaki fark nedir?
GetCurrentLedgerSumary firma/şube için güncel dönem özetini bulur. GetEntity ise bilinen Uuid ile tek kaydı getirir. Bir işlem başladıktan sonra en kesin izleme anahtarı saklanan Uuid'dir.
Endpoint adındaki Sumary yazımı düzeltilmeli mi?
Hayır. /api/LedgerSummary/GetCurrentLedgerSumary yayımlanan route sözleşmesidir ve tek m ile çağrılır. İstemci tarafında farklı yazım kullanılmamalıdır.
IsReadyForLedgerCreation=true tek başına yeterli mi?
Hayır. DiagnoseMessages boş olmalı; Descriptive içindeki parça, fiş, satır ve borç-alacak değerleri kaynak ERP ile tutarlı olmalıdır.
HTML, PDF ve ZIP response'ları nasıl ayrılır?
Üçü de ServiceResponse<string> döner. HTML endpointlerinde Data işaretleme metnidir; PDF ve ZIP endpointlerinde Data Base64 dosya içeriğidir. Base64 değer uygun uzantıyla byte dizisine çevrilir.
Failed durumunda doğrudan yeniden üretim yapılabilir mi?
Hayır. Önce PreviousStatus, FailDescription ve Messages[] birlikte değerlendirilir. Kaynak veri hatası düzeltilmeden veya GİB sonucu netleşmeden yeniden üretim mükerrer kayıt riski taşır.
Bir sonraki aya ne zaman geçilir?
Mevcut ayın GİB onaylı beratları alınmış ve arşiv mutabakatı tamamlanmış olmalıdır. Aralık tamamlandığında sonraki yılın Ocak ayına geçilir.
Destek talebinde ne paylaşılmalıdır?
Endpoint, zaman, firma, şube, dönem, Uuid, CurrentStatus, paket adı ve maskelenmiş hata cevabı paylaşılır. Parola, token, imza anahtarı ve tam defter içeriği paylaşılmaz.