Başlangıç
e-Defter Nedir?
e-Defter kapsamı, üretilen belge seti, aylık dönem modeli ve bileşen sorumlulukları.
Temel Kavram
e-Defter; yevmiye defteri ile defteri kebirin GİB tarafından yayımlanan XBRL-GL formatında oluşturulması, imzalanması veya mali mühürle onaylanması ve bu dosyalara ait beratların GİB'e iletilmesi sürecidir. VBT e-Defter, kaynak muhasebe verisinin alınmasından GİB onaylı beratların ve ikincil kopyaların arşivlenmesine kadar bu yaşam döngüsünün yönetilmesini sağlar.
Standart hesap döneminde işlemler aylık yürütülür. Her dönem firma, şube ve takvim ayı bilgileriyle tanımlanır; yevmiye, kebir ve berat dosyaları aynı dönem kaydı üzerinden üretilir, kontrol edilir ve sonuçlandırılır.
Üretilen Belge Seti
| Belge | İşlev | GİB süreci |
|---|---|---|
| Yevmiye defteri | Muhasebe fişlerini ve satırlarını dönem sırasıyla taşır. | İmzalı defter dosyası muhafaza edilir; berat bilgileri GİB'e iletilir. |
| Defteri kebir | Hesap hareketlerini büyük defter yapısında sunar. | İmzalı defter dosyası ve GİB onaylı beratı birlikte saklanır. |
| Yevmiye ve kebir beratları | Defterin kimlik, dönem ve özet bilgilerini taşır. | GİB mali mührüyle onaylanan sürüm nihai kanıttır. |
| Defter raporu beratı | GİB teknik paketindeki defter raporu bilgisini taşır. | İlgili teknik takvim ve kurallara göre hazırlanır. |
Aylık Dönem Modeli
Standart hesap döneminde e-Defter aylık ilerler. PeriodStart ve PeriodEnd aynı takvim ayını tanımlar; Ocak ilk, Aralık son dönemdir. Aralık tamamlandıktan sonra sonraki yılın Ocak dönemine geçilir.
Teknik Kimlik
Bir işlem; firma VKN/TCKN'si (IdentificationNumber), dört haneli şube kodu (BranchCode) ve dönem tarihleriyle tekilleştirilir. Platform kaydı oluştuktan sonra dönen Uuid, özet sorgusu, onay, önizleme ve çıktı işlemlerinde saklanmalıdır.
Client, Kullanıcı Arayüzü ve API
e-Defter süreci üç parçanın ardışık çalışmasıyla tamamlanır. Her parça aynı firma, şube ve aylık dönem kimliğini kullanır; bir aşamanın başarı cevabı sonraki aşamanın da tamamlandığı anlamına gelmez.
| Bileşen | Sorumluluk | Sonraki aşamaya geçiş ölçütü |
|---|---|---|
| VBT Client | Kaynak dosyayı seçer; ZIP'i açar, CSV/XLS/XLSX/XML/XBRL içeriğini ayrıştırır, analiz eder ve parçaları API'ye aktarır. | WaitingForLedgerCreation durumu ve tutarlı süreç raporu. |
| Kullanıcı arayüzü | Client'ın hazırladığı dönemi açar; üretim, önizleme, kullanıcı onayı ve sonraki işlem adımlarını erişilebilir kılar. | Üretimden sonra WaitingForApprove; onaydan sonra WaitingForSign. |
| API | Özet kaydını ve durumları sunar; defter/berat üretimi, onay, GİB sonucu ve çıktı endpointlerini sağlar. | SentToGib ve gerekiyorsa SentSecondCopy. |
TransferParsedFile gövdesindeki parça içeriği VBT Client tarafından üretilir. Client çıktısı taklit edilerek elle bir aktarım dosyası oluşturulmamalıdır.Uçtan Uca Entegrasyon Yolculuğu
Email ve Password ile firma bağlamını oluştur.
Firma, şube ve aynı ayın başlangıç/bitiş tarihlerini belirle.
Muhasebe parçalarını yükle, analiz ve bütünlük raporunu kontrol et.
Yevmiye, kebir ve berat dosyalarını oluştur; önizlemeyle mutabık kal.
Güncel özeti onayla; imza veya mali mühür sonucunu izle.
GİB onaylı beratları indir, dönem ve Uuid ile arşivle.