Teknik Temel
GİB Referansı
GİB paketi, kullanım yöntemi, teknik gereksinimler ve resmi kaynaklar.
GİB Paketi
GİB e-Fatura paketi; UBL-TR 1.2 temel standardını, desteklenen ProfileID değerlerini ve Schematron doğrulama kurallarını içerir. Paket dosyasının yayın sürümü ile UBL belgesindeki CustomizationID=TR1.2 değeri farklı kavramlardır; gönderilen belge güncel şema ve profile özgü kılavuzlarla birlikte doğrulanmalıdır.
Kullanım Yöntemi
Mükellefler e-Fatura uygulamasına GİB Portal veya yetkilendirilmiş özel entegratör üzerinden dahil olabilir. VBT Yazılım özel entegratör olarak ERP API ve VBT Portal üzerinden oluşturulan faturaları aynı dış sözleşme kurallarına göre işler.
Teknik Gereksinimler
Teknik gereksinimler, UBL üretimi ile GİB'e iletilen zarf (envelope) tabanlı gönderimin aynı veri setinden tutarlı şekilde beslenmesini sağlar. e-Fatura profilleri, e-Arşiv Fatura'nın aksine GİB'e doğrudan e-Arşiv API'si üzerinden değil, zarf (envelope) tabanlı bir hat üzerinden iletilir (bkz. GİB Rapor Alanları).
UBL Belge Standardı
e-Fatura, UBL 2.1 Invoice doküman tipi üzerinden ifade edilir. Belge kimliği alanları tüm fatura profilleri için platform tarafından aşağıdaki sabit değerlerle oluşturulur:
| Alan | Değer |
|---|---|
UBLVersionID | 2.1 |
CustomizationID | TR1.2 |
ProfileID | Aşağıdaki 10 değerden biri |
CustomizationID değeri TR1.2 olarak gönderilir. e-İrsaliye belgelerinde kullanılan TR1.2.1 değeriyle karıştırmayın. Taraf Kimlik Tipleri
UBL-TR'nin PartyIdentification şema kodları, e-Fatura'da her iki tarafta da mükellef kimliğini taşır:
| Taraf | SchemeId | Açıklama |
|---|---|---|
Satıcı (AccountingSupplierParty) | VKN veya TCKN | e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellef; VKN veya TCKN taşıyabilir |
Alıcı (AccountingCustomerParty) | VKN veya TCKN | e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellef; VKN veya TCKN taşıyabilir |
VKN veya TCKN ile gönderilmelidir. e-Arşiv Fatura alıcısı için farklı mükellefiyet kuralı uygulanır. Fatura Profili — InvoiceTypeCode Kısıtları
Bu rehberin kapsadığı 10 ProfileID değeri için izin verilen InvoiceTypeCode kombinasyonları aşağıdadır.
| ProfileID | İzin verilen InvoiceTypeCode |
|---|---|
TEMELFATURA | Profile özgü ek kısıt yoktur; genel IADE ve SGK kuralları geçerlidir |
TICARIFATURA | Profile özgü ek kısıt yoktur; ancak IADE tipi bu profilde kullanılamaz |
YOLCUBERABERFATURA | Yalnızca ISTISNA |
IHRACAT | Yalnızca ISTISNA |
KAMU | Profile özgü InvoiceTypeCode kısıtı yoktur; PaymentMeans.PayeeFinancialAccount.Id alanında Türkiye IBAN formatı zorunludur |
HKS | Profile özgü InvoiceTypeCode kısıtı yoktur; her InvoiceLine 19 karakterli KUNYENO içermelidir |
ENERJI | SARJ veya SARJANLIK |
ILAC_TIBBICIHAZ | SATIS, ISTISNA, TEVKIFAT, TEVKIFATIADE, IADE, IHRACKAYITLI |
YATIRIMTESVIK | SATIS, ISTISNA, IADE |
IDIS | SATIS, ISTISNA, IADE, TEVKIFAT, TEVKIFATIADE, IHRACKAYITLI |
InvoiceTypeCode=IADE yalnızca TEMELFATURA, EARSIVFATURA, ILAC_TIBBICIHAZ, YATIRIMTESVIK, IDIS veya KAMU profillerinde kullanılabilir. Bu profil kısıtı yalnız literal IADE tipi içindir; TEVKIFATIADE, YTBIADE ve YTBTEVKIFATIADE tipleri aynı profil listesine genellenmemelidir. Dört iade tipinin tamamında BillingReference/InvoiceDocumentReference zorunluluğu ayrıca uygulanır. Ayrıca InvoiceTypeCode=SGK yalnızca TEMELFATURA, InvoiceTypeCode=TEKNOLOJIDESTEK yalnızca EARSIVFATURA profiliyle kullanılabilir. Vergi İstisna Kodları
| Kod | Kullanım bağlamı | Ek kural |
|---|---|---|
233 | “2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu Kapsamında Taşınmazların Kamulaştırmayı Yapan Devlet ve Kamu Tüzel Kişilerine Devri” istisnası | Genel geçerli kod listesine ve istisnaTaxExemptionReasonCodeType grubuna dahildir. |
555 | Yalnız TEMELFATURA, TICARIFATURA veya EARSIVFATURA profili | ISTISNA, IHRACKAYITLI ve e-Arşivde YTB ile başlayan tiplerde kullanılamaz. Belge veya satır düzeyindeki 0015 KDV oranı ya da tutarı sıfır olamaz. |
308 | Yalnız YATIRIMTESVIK profili veya e-Arşiv YTB fatura tipleri | Yatırım teşvik ISTISNA faturasında kalem harcama tipi 01 ise aynı kalemin 0015 KDV kırılımında bulunmalıdır. |
339 | Yalnız YATIRIMTESVIK profili veya e-Arşiv YTB fatura tipleri | Yatırım teşvik ISTISNA faturasında kalem harcama tipi 02 ise aynı kalemin 0015 KDV kırılımında bulunmalıdır. |
Belge Toplamları
Belge toplamları, ürün satırları, vergi alt toplamları ve varsa tevkifat alanlarının tek net ödenecek tutara bağlandığı noktadır. WithholdingTaxTotal alanı dolduğunda, aynı ekonomik tutar TaxTotal altında tekrar düşülmemelidir; LegalMonetaryTotal/PayableAmount tek net sonucu göstermelidir.
GİB Rapor Alanları
Bu rehberin kapsadığı profiller zarf tabanlı hat üzerinden GİB'e iletilir. Request kabul edildikten sonra aynı belge yeniden gönderilmemeli; sonuç belge kimliğiyle durum sorgulama endpointlerinden izlenmelidir. TICARIFATURA, YOLCUBERABERFATURA ve IHRACAT profillerinde alıcı yanıtı ayrıca izlenir.
EARSIVFATURA profili, GİB'e e-Arşiv raporu (eArsivRaporu) ile ayrı bir API üzerinden iletilir; bu akış bu rehberin kapsamı dışındadır, ayrıntı için e-Arşiv Fatura rehberine bakın.İptal Raporu
Bu 10 profil için, e-Arşiv Fatura'daki gibi ayrı bir GİB "iptal raporu" API çağrısı (faturaIptal/faturaitiraz elemanı) yoktur. Sonlandırma, GİB zarf hattı üzerinden gelen alıcı yanıtıyla ifade edilir:
| Aksiyon | Geçerli önceki durum | Yeni durum |
|---|---|---|
Cancel | Approved | Cancelled |
Object | Approved veya Rejected | Objected |
CancelOutgoingInvoice yalnızca TEMELFATURA ve ILAC_TIBBICIHAZ profillerinde kullanılabilir; diğer profillerde InvalidOutgoingInvoiceProfileIdForCancelOperation hatası döner. İtiraz ve iptal sonucu response ile alınır ve daha sonra durum sorgulama endpointlerinden izlenir.
Resmi Kaynaklar
Resmi kaynaklar, teknik yorumun dayandığı GİB paketini ve mevzuat bağlantılarını birlikte takip etmeyi sağlar.
| Kaynak | URL |
|---|---|
| GİB e-Fatura Uygulaması | e-Fatura ana sayfası |
| GİB Duyurular Sayfası | Güncel duyurular |
| UBL-TR şema paketi | Yayımlanan paket dosyası |
| Yatırım Teşvik Teknik Kılavuzu | Kasım 2025, sürüm 1.0 |
| İDİS Teknik Kılavuzu | Sürüm 1.0 |
| Gümrük İşlemleri Kılavuzu | İhracat ve yolcu beraberi eşya |