e-Serbest Meslek Makbuzu

Sorumluluklar

Platform Sorumlulukları

VBT platformunun belge üretimi, imzalama, teslim ve GİB raporlama sorumlulukları.

Portal Kullanıcısı İçin Uçtan Uca Akış

Portal, e-SMM’nin hazırlanması, önizlenmesi, kaydedilmesi, çıktısının alınması ve sonradan izlenmesi için tek bir operasyon akışı sunar. Kullanıcı iş verisini girer; belge üretimi ve GİB raporlamasının teknik adımları VBT tarafından tamamlanır.

Form / Exceliş verisiÖnizlemetaslak PDFKaydetbelge + imzaPDF / e-postaalıcıya teslimListe / logdurum izleİptalgerektiğindeGİB raporu: VBT otomatik süreci

Otomatik İşlemler

İşlemPortal kullanıcısının yaptığıVBT’nin tamamladığı
Firma ve düzenleyen bilgisiDoğru firma oturumunu seçer.Makbuzu düzenleyen tarafın kimlik, unvan ve adres bilgilerini firma kaydından tamamlar.
Belge numarası ve UUIDGerekirse yıl/prefix seçimini yapar.Belgeye tekil numara ve UUID atar.
Belge görünümüFormu doldurur ve önizlemeyi kontrol eder.PDF görünümünü üretir; kayıtta imzalı belge çıktısını oluşturur.
Elektronik teslimAlıcı e-posta adresini girer veya seçer.E-posta gönderim ve yeniden gönderim işlevlerini sağlar.
GİB raporlamaRapor endpointi veya dosyası hazırlamaz.Raporu oluşturur, imzalar, paketler, GİB’e gönderir ve durumunu takip eder.
İptal bildirimiPortal’dan uygun belge için iptal işlemini başlatır.İptal kaydını oluşturur ve mevzuata uygun GİB bildirim sürecine alır.

Portal Formu ve Alan Davranışı

Alan grubuPortal davranışıKullanıcının kontrolü
AlıcıGerçek/tüzel kişi seçimine göre ilgili ad alanları gösterilir; mükellef yardımcılarıyla profil, adres ve vergi dairesi bilgileri getirilebilir.Seçilen kaydın doğru kişi/kuruma ait olduğunu doğrular.
Hizmet satırlarıBir veya daha fazla hizmet satırı eklenebilir; oran ve tutarlar form üzerinde gösterilir.Hizmet açıklaması, brüt tutar ve oranları işlemle karşılaştırır.
Para birimiTRY veya döviz seçimine göre kur alanları kullanılır.Döviz kodu ve işlem kurunun doğru olduğunu doğrular.
Vergi/kesintiKDV, stopaj ve tevkifat alanları aynı makbuz üzerinde yönetilir.Oran, kod ve nihai tahsilat tutarını kontrol eder.
TeslimElektronik veya kâğıt teslim seçilebilir; elektronik teslimde e-posta işlevleri açılır.E-posta adresini ve teslim tercihini doğrular.

Validasyon ve Hata Davranışı

Portal, API ile aynı belge sözleşmesini kullanır. Eksik veya uyumsuz veri olduğunda belge tamamlanmış sayılmaz; hata bilgileri formda ilgili iş alanına dönük biçimde gösterilir.

Kontrol grubuKodÖrnek hataKullanıcı aksiyonu
TarafSMM003SMM007, SMM011SMM018VKN/TCKN, ad-soyad, unvan veya vergi dairesi eksikAlıcı kartını düzeltir veya yeniden seçer.
AdresSMM019SMM022Ülke, ilçe/semt veya şehir eksikAdres bilgilerini tamamlar.
BelgeSMM002, SMM008/SMM009Tarih veya dış referans eksikBelge başlık bilgilerini düzeltir.
Para birimiSMM010Dövizli belgede kur yokİşlem kurunu girer.
Vergi/kesintiSMM008/SMM009Oran geçersiz veya toplamlar uyumsuzSatır ve üst toplamları yeniden hesaplar.
Kod ile mesaj birlikte değerlendirilmeli: Bazı kodlar birden fazla kontrol grubunu kapsayabilir; kesin alanı belirlemek için dönen hata mesaj metnini de dikkate alın.
Kaydetme kararı: Önizlemenin açılması tek başına belgenin kaydedildiği anlamına gelmez. Kullanıcı kaydetme sonucunu ve oluşan belge numarasını görmeden işlem tamamlanmış kabul edilmemelidir.

Önizleme, PDF ve Belge Paketi

Portal, kaydetmeden önce taslak PDF önizlemesi sunar. Kayıt sonrasında imzalı PDF tekil veya çoklu olarak alınabilir; belge paketi seçeneği görüntüleme/indirme akışlarında kullanılır.

İşlevNe zaman kullanılır?Sonuç
Taslak önizlemeKaydetmeden önce taraf, hizmet ve toplam görünümünü kontrol etmek içinGeçici PDF içeriği; belge numarası üretildiği anlamına gelmez.
PDF görüntülemeKaydedilmiş tek belgeyi ekranda göstermek içinPDF dosya içeriği
Çoklu PDFListeden seçilen belgeleri birlikte indirmek içinTek veya birleştirilmiş PDF çıktısı
Belge paketiPortal görüntüleme/indirme deneyimi içinDosya adı, içerik ve görüntüleme bilgileri

Listeleme, Arama ve Durum İzleme

Portal grid ve global arama uçları; UUID, belge numarası, dış referans, alıcı, tarih, e-posta, rapor ve iptal durumlarına göre filtreleme sağlar. İşlem logu, belgenin oluşturulması, görüntülenmesi, PDF alınması, e-posta ve iptal gibi kullanıcıya anlamlı hareketlerini gösterir.

GörünümTemel filtrelerKullanım
e-SMM gridUUID, alıcı, belge no, dış referans, düzenleme tarihi, durumGünlük belge operasyonu
Global aramaSerbest arama ve sayfalamaModüller arası hızlı erişim
İşlem loguBelge UUID’si, tarih ve işlem türüBelge geçmişini inceleme
Rapor durumlarıNormal ve iptal raporu filtreleriPortal görünümünde raporlama sonucunu izleme

E-posta ve Yeniden Gönderim

Elektronik teslimde Portal, sayfa seçimi veya global seçim üzerinden belgeyi e-posta gönderimine alabilir. Başarısız ya da yeniden gönderilmesi gereken kayıtlar tekil veya çoklu biçimde tekrar gönderime hazırlanabilir.

Portal davranışı: E-posta gönderimi belgenin GİB raporlama durumunu değiştirmez. Belge teslimi ve GİB bildirimi ayrı süreçler olarak izlenir.

Mükellef ve Vergi Yardımcıları

Portal formunda alıcı veya düzenleyen bilgi kalitesini artırmak için mükellef profili, izin verilen KDV oranları, NACE kodları, faaliyetler, adresler, tarih bazlı aktiflik ve vergi dairesi arama işlevleri kullanılabilir.

YardımcıPortal kullanım amacı
Mükellef profiliKimlik numarasına bağlı temel mükellef bilgilerini getirir.
İzin verilen KDV oranlarıMükellef ve tarih bağlamında kullanılabilecek oranları gösterir.
NACE / faaliyetMesleki faaliyet bilgisini seçimlerde destekler.
AdreslerKayıtlı adreslerden doğru belge adresinin seçilmesini sağlar.
AktiflikMükellefin belirli tarihte aktif olup olmadığını gösterir.
Vergi dairesiKod veya adla vergi dairesi kaydını bulur.

GİB Raporlama Sorumluluğu

Gün sonu raporunun oluşturulması, imzalanması, paketlenmesi, GİB’e gönderilmesi, sonuç sorgulaması ve gerektiğinde iptal raporunun hazırlanması VBT tarafından yürütülür. Portal kullanıcısı veya entegratör bu teknik rapor uçlarını çağırmaz.

Sorumluluk ayrımı: Portal’da rapor durumu görülebilir; ancak görünen durum kullanıcıdan rapor dosyası üretmesini veya GİB servisine doğrudan bağlanmasını beklemez.

İptal Davranışı

Portal yalnız mevcut ve iptale uygun belge için iptal işlemini başlatır. Başarılı iptalden sonra belge listesi ve log görünümü güncellenir; GİB iptal bildirimi VBT raporlama sürecinde tamamlanır. İptal edilen işlem yeniden belgelenecekse yeni belge oluşturulur.