e-Müstahsil Makbuzu

Referans

Sıkça Sorulan Sorular

Belge kullanımı, kesintiler, çıktı, API ve planlanan SMS doğrulaması hakkında sık sorulan sorular.

KonuKaynak bölüm
Belge kapsamıİlgili sayfayı açın
Kesinti senaryolarıİlgili sayfayı açın
API işlemleriİlgili sayfayı açın
Planlanan SMS değişikliğiİlgili sayfayı açın

Kullanım ve Operasyon

e-Müstahsil Makbuzu ne zaman düzenlenir?

KDV mükellefi olmayan bir çiftçiden tarımsal ürün (sebze, meyve, tahıl vb.) satın alındığında düzenlenir. GİB e-Arşiv Belgesi kategorisinde, teknik olarak UBL CreditNote tipiyle oluşturulur.

Makbuzda stopaj (vergi kesintisi) nasıl gösterilir?

Kesinti tutarları ihtiyaca göre TaxTotal.TaxSubtotal altında kod bazında veya tevkifat için WithholdingTaxTotal altında taşınır. GV stopajı için 0003, borsa tescil için 8001, SGK prim için SGK_PRIM, mera fonu için 9040 kodları kullanılır; ödenecek tutar (PayableAmount) bu hesabın net sonucunu yansıtır.

Yakında zorunlu olacak bir SMS doğrulaması var mı?

Evet, ancak henüz aktif değildir. GİB zorunluluğu ve VBT aktivasyon duyurusundan sonra devreye girecek bir SMS doğrulama adımı planlanmaktadır; mevcut oluşturma, güncelleme ve iptal akışları bu duyuruya kadar değişmeden devam eder. Detay için SMS Doğrulamalı Gönderim sayfasına bakın.

SMS doğrulamalı gönderim şu anda zorunlu mu?

Hayır. SMS doğrulamalı gönderim sayfaları gelecek davranışı açıklar ve henüz aktif değildir.

Makbuzun XML veya PDF çıktısına nasıl ulaşırım?

Belge kimliğiyle kullanılabilen çıktı işlemleri API sorgulama bölümünde yer alır.

Aynı makbuzda birden fazla ürün kalemi olabilir mi?

Evet. CreditNoteLine alanı bir listedir; aynı çiftçiden alınan birden fazla ürün tek makbuzda ayrı satırlar olarak gönderilebilir. Detay için Kullanım Senaryoları sayfasına bakın.

Bir makbuzu ne zaman iptal edebilirim?

Yalnızca Signed durumundaki makbuzlar iptal edilebilir. İmzalama bekleyen (CreditNoteAndXmlCreated) bir makbuz iptal edilmeye çalışılırsa EMM0024 hatası döner; zaten iptal edilmiş bir makbuz tekrar iptal edilemez (EMM0025).

Teknik Entegrasyon

UUId ve CreditNoteExternalId arasındaki fark nedir?

CreditNoteExternalId sizin kendi sisteminizdeki referans numaranızdır (serbest metin, zorunlu ve benzersiz olmalı). UUId ise GİB'in beklediği ETTN değeridir — göndermezseniz platform sizin için bir GUID üretir; kendiniz göndermek isterseniz geçerli ve benzersiz olmalıdır.

Taraf VKN/TCKN aktiflik kontrolü var mı?

GİB bu kontrolü henüz zorunlu kılmamıştır; şu an için entegratörün bu konuda ek bir işlem yapması gerekmez. GİB ileride bu kontrolü zorunlu hale getirirse platform tarafımızca otomatik olarak devreye alınacak ve entegratöre ayrıca duyurulacaktır.

API'ye nasıl bağlanırım, kimlik doğrulama nasıl çalışır?

Tüm istekler VbtAuthorization header'ı gerektirir. Önce POST /api/Account/Token endpointine Email/Password ile istek atıp bir token alınır; bu token diğer tüm endpointlerde VbtAuthorization header'ında gönderilir. Detay için Entegratör API Endpoint Referansı sayfasına bakın.

Test ortamı var mı?

Evet. Test/Swagger adresi ve GİB kaynak bağlantıları için GİB Referansı sayfasına bakın.

Hazır, kopyalayıp deneyebileceğim örnek request var mı?

Evet. Normal oluşturma, tevkifatlı işlem, GV stopajı, borsa tescil, SGK prim, mera fonu, çoklu kesinti, çok kalemli makbuz ve iptal için doğrudan kullanılabilir JSON örnekleri Request Örnekleri sayfasında yer alır.

Planlanan SMS doğrulamasında yöntem ve UBL alanları nasıl gönderilecek?

Bu değişiklik henüz aktif değildir. Aktivasyon sonrasında JSON requestinde VerificationMethod = SMS gönderilir; VerificationInfo ve VerificationProvider içinde ayrıca ChannelCode veya Type bulunmaz. Platform, model requesti için GİB'in istediği SMS ve SMS_PROVIDER UBL değerlerini üretir. Hazır UBL gönderen entegratör ise bu standart değerleri XML içinde kendisi sağlamalıdır. Tam örnek için entegratör SMS rehberine bakın.

Bir istek başarısız olursa nasıl anlarım?

Oluşturma/güncelleme yanıtları HasError ve Errors[] alanlarını taşır; HasError = true ise Errors dizisindeki her öğe bir hata kodu ve açıklaması içerir (örn. EMM0020, EMM0028). Hata kodlarının rehberde geçen listesi için Teknik Referans sayfasına bakın.

Timeout sonrasında aynı makbuz yeniden oluşturulmalı mı?

Önce CreditNoteExternalId ve varsa UUID ile mevcut kayıt sorgulanmalıdır. Kayıt yokluğu doğrulanmadan yeni dış referansla tekrar gönderim yapılmamalıdır.

ERP’de hangi kimlikler birlikte saklanmalıdır?

Dış referans, UUID, makbuz numarası ve son gözlenen durum birlikte saklanmalıdır.

Birden fazla kesinti nasıl gönderilir?

Her kesinti ayrı TaxSubtotal satırı olarak gönderilir; üst vergi toplamı ve ödenecek tutar bu satırların toplamıyla uyumlu olmalıdır.

İptal isteği hangi kontrolden sonra gönderilmelidir?

Önce güncel belge durumu sorgulanmalı; yalnızca API’nin iptale izin verdiği durumda iptal çağrısı yapılmalıdır.

Canlıya geçmeden önce hangi senaryolar test edilmelidir?

Normal alım, stopaj, borsa tescil, SGK primi, mera fonu, çoklu kesinti, çok kalemli makbuz, çıktı alma, timeout mutabakatı ve iptal ayrı ayrı doğrulanmalıdır.