Senaryolar
Kullanım Senaryoları
SATIS ve IADE akışları için karar ağacı, yüz yüze, kargo ve vekalet senaryoları.
Karar Ağacı
e-Gider akışı, belge tipi, doğrulama yöntemi, kargo ve vekalet kararlarının senaryoyu nasıl değiştirdiğini bir araya getirir.
SATIS Senaryoları
SATIS senaryolarında ana ayrım, alıcının kimlik tipi ve SMS doğrulamasının doğru kurulmasıdır.
S1: Normal Satın Alma
KDV mükellefi olmayan gerçek kişiden yüz yüze hizmet alımı, SMS doğrulama.
| Alan | Değer |
|---|---|
| ExpenseVoucherTypeCode | SATIS |
| VerificationMethod | SMS |
| SchemeId | TCKN |
S2: Depozito İadesi
Ambalaj teslim, depozito geri ödeme. GİB'de SATIS kapsamında.
| Alan | Değer |
|---|---|
| ExpenseVoucherTypeCode | SATIS |
| VerificationMethod | SMS |
| SchemeId | TCKN |
S3: Yabancı Uyruklu Alıcı
Yabancı uyruklu kişiden hizmet alımı. SchemeId = PASAPORTNO.
| Alan | Değer |
|---|---|
| ExpenseVoucherTypeCode | SATIS |
| VerificationMethod | SMS |
| SchemeId | PASAPORTNO |
IADE — GENEL BAKIŞ
IADE senaryolarında kaynak belge, doğrulama yöntemi ve alıcı kimliği birlikte değerlendirilir.
Uyruğa göre
Iade eden kişinin uyruğu ve buna göre kullanılacak SchemeId.
| Uyruk | SchemeId |
|---|---|
| TC Vatandaşı | TCKN |
| Yabancı | PASAPORTNO |
İade doğrulama Yöntemine Göre
Müşteriye uygulanan doğrulama yöntemleri.
| İade Yöntemi | VerificationMethod | Backend GİB çıktısı |
|---|---|---|
| Yüz Yüze | SMS | SMS + SMS_PROVIDER |
| Yüz Yüze | IADEKODU | IADEKODU + IADE_PROVIDER |
| Kargo | IADEKODU | IADEKODU + IADE_PROVIDER |
Belge Tipine Göre İade Detayı
Hangi belgeye göre iade yapıldığı ve ilgili bilgilerin detayları.
| Belge Tipi | DocumentType | DocumentNumber | IssueDate |
|---|---|---|---|
| EArşiv Fatura | EARSIV_FATURA | Fatura No | Fatura tarihi |
| Satış Fişi | SATIS_FISI | Fiş No | Fiş tarihi |
| Belgesiz | BELGESIZ | - | İşlem tarihi |
IADE — Yüz Yüze
Yüz yüze iadelerde müşteri doğrulaması işlem anında tamamlanır; kaynak belge bilgisi iadenin dayanağını oluşturur.
I1: e-Arşiv Fatura ile İade
Müşteri mağazaya gelip e-Arşiv fatura ile aldığı ürünü iade ediyor.
| Alan | Değer |
|---|---|
| TypeCode | IADE |
| DocumentType / DocumentNumber / IssueDate | EARSIV_FATURA / fatura no / tarih |
Request'te yalnız VerificationMethod seçilir; GİB doğrulama tipi ve sağlayıcı kodunu platform üretir.
| VerificationMethod | Backend GİB çıktısı |
|---|---|
SMS | SMS + SMS_PROVIDER |
IADEKODU | IADEKODU + IADE_PROVIDER |
I2: Satış Fişi ile İade
Müşteri mağazaya gelip satış fişi ile aldığı ürünü iade ediyor.
| Alan | Değer |
|---|---|
| TypeCode | IADE |
| DocumentType / DocumentNumber / IssueDate | SATIS_FISI / fiş no / tarih |
Request'te yalnız VerificationMethod seçilir; GİB doğrulama tipi ve sağlayıcı kodunu platform üretir.
| VerificationMethod | Backend GİB çıktısı |
|---|---|
SMS | SMS + SMS_PROVIDER |
IADEKODU | IADEKODU + IADE_PROVIDER |
I3: Belgesiz İade
DocumentType = BELGESIZ, DocumentNumber boş.
| Alan | Değer |
|---|---|
| TypeCode | IADE |
| DocumentType / DocumentNumber / IssueDate | BELGESIZ / - / işlem tarihi |
Iade eden kişinin uyruğu ve buna göre kullanılacak SchemeId girilmelidir.
| Uyruk | SchemeId |
|---|---|
| TC Vatandaşı | TCKN |
| Yabancı | PASAPORTNO |
Request'te yalnız VerificationMethod seçilir; GİB doğrulama tipi ve sağlayıcı kodunu platform üretir.
| VerificationMethod | Backend GİB çıktısı |
|---|---|
SMS | SMS + SMS_PROVIDER |
IADEKODU | IADEKODU + IADE_PROVIDER |
I4: Yabancı Uyruklu — Yüz Yüze İade
SchemeId = PASAPORTNO. SMS veya iade kodu ile doğrulama.
| Alan | Değer |
|---|---|
| TypeCode | IADE |
| SchemeId | PASAPORTNO |
Request'te yalnız VerificationMethod seçilir; GİB doğrulama tipi ve sağlayıcı kodunu platform üretir.
| VerificationMethod | Backend GİB çıktısı |
|---|---|
SMS | SMS + SMS_PROVIDER |
IADEKODU | IADEKODU + IADE_PROVIDER |
Hangi belgeye göre iade yapıldığı ve ilgili bilgilerin detayları girilmelidir
| Belge Tipi | DocumentType | DocumentNumber | IssueDate |
|---|---|---|---|
| EArşiv Fatura | EARSIV_FATURA | Fatura No | Fatura tarihi |
| Satış Fişi | SATIS_FISI | Fiş No | Fiş tarihi |
| Belgesiz | BELGESIZ | - | İşlem tarihi |
IADE — Kargo ile
Kargo iadelerinde doğrulama kodu, kargo şirketi bilgisi ve alıcı kimliği aynı senaryo içinde birlikte ele alınır. JSON çağrısında entegratör yalnız CargoCompanyCode alanını gönderir; VKN, unvan ve yetki belge no gibi kargo şirketi detaylarını platform tamamlar. Bu detaylar entegratör tarafından yalnız hazır UBL çağrısında DeliveryParty içine doğrudan yazılır (bkz. Entegratör API Endpoint Referansı — Kargo Şirketi).
I5: Kargo İade — TC Vatandaşı
Kargo iadelerinde VerificationMethod=IADEKODU ve kargo bilgileri zorunludur; GİB sağlayıcı alanını platform üretir.
| Alan | Değer | Kural |
|---|---|---|
| TypeCode | IADE | |
| SchemeId | TCKN | |
| VerificationMethod | IADEKODU | Kargo → zorunlu |
| CargoCompanyCode | Dolu |
Hangi belgeye göre iade yapıldığı ve ilgili bilgilerin detayları girilmelidir
| Belge Tipi | DocumentType | DocumentNumber | IssueDate |
|---|---|---|---|
| EArşiv Fatura | EARSIV_FATURA | Fatura No | Fatura tarihi |
| Satış Fişi | SATIS_FISI | Fiş No | Fiş tarihi |
| Belgesiz | BELGESIZ | - | İşlem tarihi |
I6: Kargo İade — Yabancı Uyruklu
SchemeId = PASAPORTNO + kargo kuralları aynen geçerli (uyruğa bakılmaz).
| Alan | Değer | Kural |
|---|---|---|
| TypeCode | IADE | |
| SchemeId | PASAPORTNO | |
| VerificationMethod | IADEKODU | Kargo → zorunlu |
| CargoCompanyCode | Dolu |
Hangi belgeye göre iade yapıldığı ve ilgili bilgilerin detayları girilmelidir
| Belge Tipi | DocumentType | DocumentNumber | IssueDate |
|---|---|---|---|
| EArşiv Fatura | EARSIV_FATURA | Fatura No | Fatura tarihi |
| Satış Fişi | SATIS_FISI | Fiş No | Fiş tarihi |
| Belgesiz | BELGESIZ | - | İşlem tarihi |
I7: Kargo + Belgesiz + Yabancı Uyruklu
İki kural birlikte: BELGESIZ → gerçek PASAPORTNO zorunlu; Kargo → VerificationMethod=IADEKODU + kargo bilgileri zorunlu.
| Alan | Değer | Kural |
|---|---|---|
| TypeCode | IADE | |
| SchemeId | PASAPORTNO | |
| VerificationMethod | IADEKODU | Kargo → zorunlu |
| CargoCompanyCode | Dolu | |
| DocumentType / DocumentNumber / IssueDate | BELGESIZ / - / işlem tarihi | Belgesiz → zorunlu |
| Belge Tipi | DocumentType | DocumentNumber | IssueDate |
|---|---|---|---|
| Belgesiz | BELGESIZ | - | İşlem tarihi |
IADE — Vekalet ile
Vekaletli iadelerde belge, asıl alıcıyı korurken işlemi yapan vekilin kimlik ve doğrulama bilgisini ayrıca taşır.
I8: Vekalet — TC Vatandaşı Vekil (Yüz Yüze)
Orijinal alıcı bilgileri değişmez
| Alan | Değer |
|---|---|
| AccountingCustomerParty | Orijinal alıcı (değişmez) |
Orijinal alıcı yerine iade yapan kişinin bilgileri girilmelidir
| Alan | Değer |
|---|---|
| DelegateReceiver.IdentificationType | TCKN |
| DelegateReceiver.Identification | Vekilin TCKN'si |
| DelegateReceiver.Name | Vekilin adı soyadı |
I9: Vekalet — Yabancı Uyruklu Vekil (Yüz Yüze)
IdentificationType = PASAPORTNO, ICAO max 9 karakter.
Orijinal alıcı bilgileri değişmez
| Alan | Değer |
|---|---|
| AccountingCustomerParty | Orijinal alıcı (değişmez) |
Orijinal alıcı yerine iade yapan kişinin bilgileri girilmelidir
| Alan | Değer |
|---|---|
| DelegateReceiver.IdentificationType | PASAPORTNO |
| DelegateReceiver.Identification | Vekilin PASAPORTNO'su |
| DelegateReceiver.Name | Vekilin adı soyadı |
I10: Kargo + Vekalet + Yabancı Vekil (En Karmaşık)
Orijinal alıcı TC, vekil yabancı, kargo ile iade. Üç kural birlikte uygulanır.
| Alan | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| AccountingCustomerParty.SchemeId | TCKN | Orijinal alıcı |
| VerificationMethod | IADEKODU | Kargo kuralı |
| CargoCompany | Tüm alanlar dolu | Kargo kuralı |
Orijinal alıcı yerine iade yapan kişinin bilgileri girilmelidir
| Alan | Değer |
|---|---|
| DelegateReceiver.IdentificationType | PASAPORTNO |
| DelegateReceiver.Identification | Vekilin PASAPORTNO'su |
| DelegateReceiver.Name | Vekilin adı soyadı |
Edge-Case Tablosu
Sınır durumlar, entegrasyonun beklenmeyen kombinasyonlarda nasıl davranacağını önceden görmek için ayrı ele alınır.
| # | Durum | Sonuç | Neden |
|---|---|---|---|
| E1 | SATIS + VerificationMethod=IADEKODU | ❌ | SATIS'te yalnızca SMS kullanılabilir |
| E2 | IADE + ReturnedDocRef yok | ❌ | IADE'de zorunlu |
| E3 | BELGESIZ + kimlik yok | ❌ | Kimlik zorunlu |
| E4 | Kargo + VerificationMethod=SMS | ❌ | Kargoda yalnızca IADEKODU kullanılabilir |
| E5 | EARSIV_FATURA + DocumentNumber boş | ❌ | Belgeli iadede no zorunlu |
| E6 | Aynı ExternalId tekrar | ❌ | Tekil zorunlu |
| E7 | DelegateReceiver dolu + alan eksik | ❌ | Tüm 3 alan zorunlu |
| E8 | SATIS + DelegateReceiver | ❌ | Vekalet yalnızca IADE |
| E9 | SchemeId = VKN | ❌ | Tüzel kişi olamaz |
| E10 | Kargo + DelegateReceiver + VerificationMethod=SMS | ❌ | Kargo → IADEKODU zorunlu |
| E11 | SATIS + ReturnedDocRef dolu | ✅ | Doğrulanmaz, ancak alan yine de belgeye ve UBL'ye yazılır — SATIS'te bu alan gönderilmemelidir |
| E12 | Kargo + PASAPORTNO + bilgiler tam | ✅ | Yabancı kargo iade geçerli |
| E13 | BELGESIZ + PASAPORTNO | ✅ | Yabancı belgesiz geçerli |
| E14 | Kargo + DelegateReceiver(PASAPORTNO) + VerificationMethod=IADEKODU | ✅ | Kargo + yabancı vekil geçerli |
| E15 | Yüz yüze + PASAPORTNO + VerificationMethod=SMS | ✅ | Yabancı, Türk GSM hattı var |