Başlangıç

e-Gider Pusulası Nedir?

e-Gider Pusulası'nın kapsamı, belge tipleri, XML yapısı ve belge yaşam döngüsü.

Temel Kavram

Gider pusulası, bir işletmenin fatura kesemeyen kişilerden mal veya hizmet satın aldığında düzenlediği vergi belgesidir. Alıcı: KDV mükellefi olmayan gerçek kişiler — serbest meslek erbabı, esnaf olmayan bireyler veya yabancı uyruklular.

e-Gider Pusulası bu belgenin elektronik formudur. UBL-TR standardında üretilir, e-imza ile kesinleştirilir ve GİB'e bildirilir.

💡 Örnek: Firma, bağımsız bir tamirciye iş yaptırıp ödeme yapıyor. Tamirci vergi mükellefi olmadığı için fatura kesemiyor → firma e-Gider Pusulası düzenler.

Belge Tipleri

Belge tipi, e-Gider Pusulası'nın satış veya iade bağlamında nasıl yorumlanacağını belirler.

Tip	İş Anlamı	Örnek
`SATIS`	KDV mükellefi olmayanlardan satın alma veya depozito bedeli geri ödeme	Tamirciye ödeme; depozitosu olan şişe iade
`IADE`	Nihai tüketicilere satılan malların iadesi	Müşteri daha önce aldığı ürünü geri getirdi

⚠️ Depozito İadesi = SATIS — GİB kılavuzunda depozito iade senaryosu açıkça SATIS kapsamında tanımlanmıştır, IADE değildir.

İki Ayrı XML

Belge XML'i ve rapor XML'i aynı sürecin farklı çıktılarıdır; biri belgeyi temsil eder, diğeri dönemsel bildirimi taşır.

XML	Amaç	Standart	Üretim
UBL XML	Her belge için — imzalanır, saklanır	UBL 2.1 CreditNote	Anlık
GİB Rapor XML	Dönemdeki TÜM belgelerin toplu GİB bildirimi	eArsiv XSD	Dönemsel raporlama süreci

Belge Yaşam Döngüsü

Belge yaşam döngüsü, entegratörün gönderdiği verinin platformda XML üretimi, imza ve rapor hazırlığına nasıl ilerlediğini gösterir.

İptal Akışı

İptal akışı, belgenin mevcut durumuna göre platformun hangi işlemi kabul edeceğini ve hangi durumda süreci durduracağını görünür kılar.