Senaryolar
Kullanım Senaryoları
Normal satış, internet satışı, ÖKC, tevkifat ve mükerrer/iade akışları için karar ağacı.
Genel Bakış
e-Arşiv Fatura senaryoları, aynı AddOutgoingInvoice/ProfileId=EARSIVFATURA akışının farklı alan kombinasyonlarıdır. Belgeyi ayıran ilk soru her zaman alıcının GİB e-Fatura mükellefi olup olmadığıdır; ikinci katman ise satışın niteliğine göre eklenen ek alanlardır (internet satışı, ÖKC, tevkifat, mükerrer/iade).
YTBTEVKIFAT, YTBTEVKIFATIADE, TEKNOLOJIDESTEK, SARJ ve SARJANLIK e-Arşiv sözleşmesinde ayrıca uygulanır. İhracat ise ProfileID=IHRACAT kullanan ayrı e-Fatura senaryosudur.Özel Fatura Tipleri
| Tip | Zorunlu sözleşme |
|---|---|
SARJ | 01.01.2005 veya sonrası hizmet dönemi; tek, 1–50 karakterlik geçerli PLAKA; bir veya daha fazla GUID ve 2000–2099 tarih taşıyan ESURaporID referansı |
SARJANLIK | Aynı dönem/plaka kuralları; tam bir fatura kalemi ve bu kalemde tam bir boş olmayan ESU seri numarası |
YTBTEVKIFAT | Tam bir YTBNO referansı; 6 haneli yatırım teşvik belge numarası ve tarihi |
YTBTEVKIFATIADE | Aynı YTB bilgileriyle birlikte DocumentTypeCode=IADE ve 16 karakterli belge numarası taşıyan iade referansı |
TEKNOLOJIDESTEK | ProfileID=EARSIVFATURA; alıcı kimlik kayıtlarının tamamı 11 rakamlı TCKN; her kalemde TELEFON veya TABLET_PC kimliği |
SARJ/SARJANLIK kalem kuralı: Her kalemde hizmet adı (Item.Name), miktar ve birim (InvoicedQuantity.Value/UnitCode) ile en az bir vergi detayı bulunmalıdır. Price ve miktar en fazla 8; vergi matrahı ve tutarları en fazla 2; vergi oranı en fazla 3 ondalık basamak içerebilir. Alanların UBL karşılıkları Request → UBL XML Mapping, hata ve kod karşılıkları Teknik Referans sayfasında açıklanır.
Karar Ağacı
İlk düğüm her zaman alıcının GİB e-Fatura kullanıcı listesindeki durumudur; bu sonuç ProfileId seçimini belirler.
Alan Zorunluluk Matrisi
| Senaryo | Ek Zorunlu Alan | Not |
|---|---|---|
| Normal satış | — | Temel Invoice alanları yeterlidir |
| İnternet satışı | InternetPayment.WebAdresi, OdemeSekli, OdemeTarihi, GonderiTasiyanVknTckn/GonderiTasiyanUnvan, GonderimTarihi | Fatura üzerinde "Bu satış internet üzerinden yapılmıştır." ibaresi zorunlu; VUK 509 md. IV.2.4.5'teki 6. kalem (iade bölümü) kağıt çıktı üzerinde imzalanan bir süreçtir, JSON alanı değildir |
| ÖKC ile birlikte | BillingReference.AdditionalDocumentReference, DocumentTypeCode=OKCBF (+ DocumentType=OKCBilgiFisi) | ÖKC fiş bilgisi bu alan altında taşınır |
| Tevkifatlı | WithholdingTaxTotal | PayableAmount tevkifat etkisini yansıtmalıdır |
| Mükerrer/iade referanslı | BillingReference.InvoiceDocumentReference | İlişkili belgenin no/tarih bilgisini taşır |
Senaryo Grupları
Senaryo grupları, faturanın hangi iş durumunda hangi request alanlarıyla ayrıştığını konumlandırır.
| Grup | Ne Zaman Kullanılır? | Ayırt Edici Alan |
|---|---|---|
| Normal satış | Ek alan gerektirmeyen temel akış | InvoiceLine, LegalMonetaryTotal |
| İnternet satışı | Sipariş ve satın alma süreci tamamen internet üzerinden yapıldıysa | InternetPayment |
| ÖKC ile birlikte | Yeni nesil ÖKC'den düzenlenen fiş bilgisi faturaya bağlanacaksa | BillingReference.AdditionalDocumentReference |
| Tevkifatlı | UBL tevkifat alanı ayrıca doldurulacaksa | WithholdingTaxTotal |
| Mükerrer/iade referanslı | Fatura önceki bir belgeye referans veriyorsa | BillingReference.InvoiceDocumentReference |
Kapsam dışı senaryo: İhracat faturaları kendi ProfileID=IHRACAT değerine sahip ayrı bir e-Fatura senaryosudur. e-Arşiv YTB tipleri bu rehberdeki güncel kurallara tabidir.
Oluşturma Senaryoları
Normal Satış
Alıcı e-Fatura mükellefi değildir; ek alan gerekmez. ProfileId=EARSIVFATURA ile AddOutgoingInvoice çağrılır.
İnternet Satışı
Mal/hizmet siparişi ve satın alma süreçlerinin tamamı internet üzerinden gerçekleştiğinde (VUK 509 md. IV.2.4.5), faturada "Bu satış internet üzerinden yapılmıştır." ibaresi ile birlikte ödeme şekli, ödeme tarihi, gönderiyi taşıyanın adı/VKN-TCKN'si ve satışa konu malın gönderildiği/hizmetin ifa edildiği tarih zorunludur.
ÖKC ile Birlikte
Yeni nesil ÖKC'den düzenlenen fiş bilgisi, BillingReference.AdditionalDocumentReference altında DocumentTypeCode=OKCBF ve DocumentType=OKCBilgiFisi ile, Id/IssueDate/DocumentDescription/Attachment.ExternalReference/IssuerParty.EndpointId/ValidityPeriod.StartDate alanlarıyla birlikte taşınır (bkz. Request Örnekleri — Örnek 3).
Tevkifatlı
WithholdingTaxTotal doldurulduğunda PayableAmount tevkifat etkisini yansıtacak şekilde hesaplanmalıdır.
Mükerrer/İade Referanslı
Bir faturanın önceki bir belgeyle ilişkisi BillingReference.InvoiceDocumentReference üzerinden taşınır.
İptal Senaryosu
İptal, süre bazlı değil durum bazlı bir akıştır (EArchiveDocumentGIBStatusType). Ayrıntılı durum modeli, GİB Portal senkronizasyonu ve entegratör sorumlulukları için İptal ve İtiraz Durum Takibi sayfasına bakın.
Edge-Case Tablosu
| Durum | Sonuç | Entegratör davranışı |
|---|---|---|
Alıcı VKN'si GİB e-Fatura mükellefi listesinde iken EARSIVFATURA ile gönderilmiş (kayıt tarihi fatura tarihinden önce) | Reddedilir (INV0221) | Alıcı için TICARIFATURA/TEMELFATURA kullanılmalıdır |
Alıcı VKN'si listede yokken TICARIFATURA gönderilmiş | Reddedilir (INV0220) | EARSIVFATURA kullanılmalıdır |
Alıcı VKN'si listede var ama mükellef olma tarihi fatura tarihinden sonra iken TICARIFATURA gönderilmiş | Reddedilir (INV0229) | Fatura tarihinde alıcı henüz mükellef değildi; EARSIVFATURA kullanılmalıdır |
| İnternet satışı ibaresi eksik | Validasyon hatası (INV0043 vb.) | Zorunlu e-ticaret alanları ve ibare tamamlanmalıdır |
ÖKC referansı DocumentTypeCode/DocumentType alanı yanlış değerde | Reddedilir ("SCHEME") | OKCBF/OKCBilgiFisi literal değerleri kullanılmalıdır |