Başlangıç

e-Arşiv Fatura Nedir?

e-Arşiv Fatura'nın kapsamı, ProfileID ayrımı, teknik kimliği ve belge yaşam döngüsü.

Temel Kavram

e-Arşiv Fatura, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan alıcılara (vergi mükellefi veya vergi mükellefi olmayan gerçek/tüzel kişilere) düzenlenen faturaların elektronik ortamda oluşturulması, iletilmesi, muhafazası ve GİB'e raporlanmasını kapsar. Alıcı: e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan herkes — nihai tüketiciler, e-Fatura'ya kayıtlı olmayan diğer vergi mükellefleri.

VUK Genel Tebliği (Sıra No: 509, madde IV.2.1) uyarınca e-Arşiv Fatura yeni bir belge türü değildir; kağıt ortamdaki "Fatura" belgesiyle aynı hukuki niteliklere sahiptir. Teknik olarak UBL 2.1 Invoice belge tipiyle üretilir; e-Fatura ile aynı belge tipini paylaşır, ayrım ProfileId alanındadır.

💡 Örnek: Bir e-ticaret firması, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan bir bireysel müşteriye online satış yapıyor. Müşteri e-Fatura mükellefi olmadığı için firma faturayı ProfileId=EARSIVFATURA ile e-Arşiv Fatura olarak düzenler.

Belge Tipi

Belge tipi, faturanın GİB ve UBL tarafındaki kimliğini belirler; ProfileId alanı e-Fatura ile e-Arşiv Fatura arasındaki tek teknik ayrım noktasıdır.

ProfileId	İş Anlamı
`EARSIVFATURA`	e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan alıcılara düzenlenen e-Arşiv Fatura
`TICARIFATURA` / `TEMELFATURA`	Diğer e-Fatura mükelleflerine düzenlenen fatura (bu rehberin kapsamı dışında)

İki Ayrı XML

Belge XML'i ve rapor XML'i aynı sürecin farklı çıktılarıdır; biri belgeyi temsil eder, diğeri GİB'e yapılan dönemsel toplu bildirimi taşır.

XML	Amaç	Standart	Üretim
UBL XML	Her fatura için — imzalanır, saklanır, GİB'e iletilir	UBL 2.1 Invoice	Anlık
eArşiv Rapor XML	Geçerli, iptal ve itiraz faturalarının toplu GİB bildirimi (`eArsivRaporu`)	e-Arşiv XSD	Periyodik

Teknik Kimlik

ProfileId alanı GİB standardı gereği sabit bir değer taşır; entegratörün literal olarak göndermesi gereken değer aşağıdadır (InvoiceProfile.EarsivFatura enum karşılığı).

Alan	Sabit Değer
`ProfileId`	`EARSIVFATURA`

Alıcı uygunluk kontrolü — üç olası hata: Alıcının VKN/TCKN'si GİB e-Fatura mükellefleri arasında kayıtlıysa ve fatura tarihi bu kayıt tarihinden sonraysa, EARSIVFATURA ile fatura kesilemez; platform bu isteği INV0221 hata koduyla reddeder ("Alıcı bilgisindeki VKN GİB e-Fatura mükelleflerinde kayıtlı olduğundan e-Arşiv Fatura kesilemez."). Alıcı GİB e-Fatura mükellefi değilken TICARIFATURA/TEMELFATURA gönderilirse INV0220 hatası döner. Üçüncü bir durum da vardır: alıcı GİB e-Fatura mükellefiyken fatura tarihinden sonra bu kaydı almışsa (yani fatura tarihinde henüz mükellef değilken TICARIFATURA gönderilmişse) INV0229 hatası döner ("Alıcı fatura tarihinden sonraki saatlerde/günlerde e-fatura mükellefi olmuştur!"). Bkz. Kullanım Senaryoları.

Belge Yaşam Döngüsü

Fatura yaşam döngüsü, entegratörün gönderdiği verinin platformda XML üretimi, imza ve günlük rapor hazırlığına nasıl ilerlediğini gösterir.

İptal Akışı

İptal akışı, belgenin durum modeline (EArchiveDocumentGIBStatusType) göre ilerler; süre bazlı bir kısıt değildir. İtiraz için de aynı durum modeli kullanılır. Ayrıntılar için İptal ve İtiraz Durum Takibi sayfasına bakın.

Oluşturma Yöntemi

Bir e-Arşiv Fatura, tam alan listesini içeren bir JSON gövdesiyle AddOutgoingInvoice endpointine ProfileId=EARSIVFATURA ile gönderilerek oluşturulur. Bu rehberin geri kalanı bu JSON akışına odaklanır; UBL/Excel ile oluşturma dahil diğer yollar için Entegratör API Endpoint Referansı sayfasına bakabilirsiniz.